Cầu Rồng bắc qua sông Hàn góp phần tôn thêm vẻ đẹp của TP Đà Nẵng. Những năm gần đây, Đà Nẵng thường được nhắc đến với tên gọi đáng tự hào: "Thành phố đáng sống". Điều đó được thể hiện không chỉ bằng những con số ấn tượng của tăng trưởng kinh tế mà cả những giá trị văn hóa, xã hội có tính định hướng bền vững, trở thành một trong những mô hình phát triển du lịch . Để có được điều đó, không thể không nói đến hiệu quả của chương trình "năm không, ba có" đã góp phần to lớn mang lại sự đổi thay và phát triển cho thành phố này. Và thực tế là Đà Nẵng hôm nay không những chỉ có "năm không, ba có" mà còn nhiều hơn thế nữa. Từ ý tưởng đến hiện thực Chúng tôi quay lại Đà Nẵng vào một ngày tháng tám trong trẻo, đầy nắng và gió. Ở đây vẫn đang là cao điểm của mùa du lịch hè. Tại sân bay, nhà ga, bến xe, dễ dàng bắt gặp hình ảnh các gia đình, các nhóm bạn trẻ và các đoàn khách du lịch theo tua lỉnh kỉnh đồ đạc và đầy háo hức đặt chân vào chuyến hành trình ở thành phố vẫn được mệnh danh "đáng sống" này. Ấn tượng tốt đẹp đầu tiên đến ngay từ dịch vụ xe ôm mà chúng tôi gọi để đến chỗ nghỉ. Hai người lái xe, một trung niên, một trẻ tuổi, trông khá lịch sự, chuyên nghiệp trong bộ đồng phục mầu vàng cam nổi bật, đeo thẻ nhân viên. Hỏi ra mới biết, đây là dịch vụ xe ôm tự quản có tên gọi "Xe ôm thân thiện Đà Nẵng". Bác lái xe tên Khiêm, người gốc Đà Nẵng, lái xe rất cẩn thận và chấp hành luật lệ ATGT, trên đường đi còn tranh thủ nói thêm bằng giọng điệu tự hào: "Nghề xe ôm tưởng như tầm thường nhưng cũng cần có văn minh đấy cô ạ. Tụi tui được tuyển đều phải biết luật, biết giao tiếp thân thiện, lịch sự với khách. Nếu có hiểu biết về Đà Nẵng, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, những món ăn đặc sản, nơi mua sắm, vui chơi... Để có thể trò chuyện, giới thiệu cho du khách ở xa đến thì càng tốt". Đà Nẵng vừa có bờ biển trải dài với bãi cát trắng mịn và làn nước xanh trong, vừa có núi rừng hùng vĩ với cảnh quan ngoạn mục và chim muông đa dạng. Những tiềm năng đó có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với ngành du lịch. Song không chỉ có vậy, nơi đây còn có một thứ "đặc sản" cũng gây ấn tượng tốt đẹp không kém, đó là văn hóa, văn minh đô thị. Những người bạn của tôi từ một số tỉnh, thành khác mỗi khi có dịp đến Đà Nẵng đều xuýt xoa: "Bao giờ thành phố của mình cũng được như thế nhỉ. Không rác, không kẹt xe, không ăn xin. Không khí thì trong lành, yên bình, nhất là an ninh trật tự luôn luôn được bảo đảm". Trên các diễn đàn, các trang web của dân "phượt" hay mục chia sẻ kinh nghiệm du lịch, người người, nhà nhà lên kế hoạch đi Đà Nẵng và truyền tai nhau những câu chuyện giản dị mà ý nghĩa như: hỏi đường ở Đà Nẵng được người dân chỉ dẫn rất nhiệt tình, có khi còn chạy xe dẫn tới tận nơi; đi chợ ở Đà Nẵng, dù chỉ xem hàng chứ không mua gì vẫn được tiếp đón vui vẻ... Chị Alice Hoang, một Việt kiều Anh về nước, vui vẻ kể lại kỷ niệm của mình: "Cách đây vài năm, trong một lần đến đây, tôi cùng bạn bè ăn tối trên bờ biển và khi đứng dậy sơ ý quên không cầm chiếc điện thoại đời mới, lúc bấy giờ cũng khá đắt tiền. Tôi vừa quay đi, cô bé phục vụ bàn phát hiện ra đã gọi trở lại lấy. Thật xúc động và đáng nhớ". Hay như anh Sơn ở Hà Nội, một người đam mê du lịch và đã từng đến nhiều nơi, cho biết: "Đà Nẵng cho tôi cảm giác luôn muốn quay lại lần nữa, từ những việc làm, những chi tiết nhỏ nhưng đầy tính nhân văn, văn hóa của con người nơi đây. Chẳng hạn như khi đi ăn hàng, nghe tôi nói giọng bắc, các bác, các chị chủ quán còn quan tâm hỏi xem tôi có ăn được cay không để họ bỏ ớt, vì khẩu vị người trong này thường là rất cay". Quả thật, nếp sống văn minh, văn hóa đã là một yếu tố quan trọng giúp Đà Nẵng mời gọi và níu chân du khách bốn phương. Không phải ngẫu nhiên mà nhắc tới Đà Nẵng hôm nay, người ta biết nhiều hơn đến một thành phố trẻ hiện đại với tốc độ phát triển mạnh mẽ song vẫn giữ được những nét quyến rũ, đậm đà bản sắc của một cảng biển lâu đời bên bờ Biển Đông. Và một phần không nhỏ trong đó chính là những thành quả của phong trào "Thành phố năm không" bắt đầu từ năm 2000. Năm không đó bao gồm: không có người đói, không có người mù chữ, không có người lang thang xin ăn, không có người nghiện ma túy trong cộng đồng và không có cướp của giết người. Sau "năm không", Đà Nẵng mạnh dạn tiến thêm bước nữa với việc triển khai mục tiêu "ba có": Có nhà ở, có việc làm, có nếp sống văn hóa, văn minh đô thị. &Quot;Năm không, ba có" đã góp một phần không nhỏ làm nên thương hiệu và bản sắc riêng của Đà Nẵng trong suốt những năm qua. Việc thay đổi các thói quen đã "ăn sâu, bám rễ" là rất khó, phải phấn đấu liên tục trong thời gian dài. Vì thế, ngoài sự cố gắng của chính quyền thành phố, cần có sự hưởng ứng đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân. Nói như đồng chí Nguyễn Bá Thanh khi còn là Bí thư Thành ủy Đà Nẵng: "Cái được lớn nhất của Đà Nẵng là được lòng dân". Cùng với kinh tế thành phố tăng trưởng liên tục và ổn định; không gian đô thị được mở rộng từng ngày thì các thiết chế văn hóa - xã hội cũng được đầu tư và từng bước hoàn thiện. Điển hình như công trình Cung thể thao Tiên Sơn được xây dựng với kinh phí hơn 1.000 tỷ đồng, Nhà biểu diễn đa năng, Nhà hát Trưng Vương, Bảo tàng Đà Nẵng... Bên cạnh đó là nâng cấp Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh, mở rộng Bảo tàng Điêu khắc Chăm. Việc triển khai khôi phục một số loại hình di sản văn hóa phi vật thể đang có xu hướng bị lãng quên như lễ hội, trò chơi, diễn xướng dân gian hằng năm được các cấp, các ngành quan tâm tổ chức thường xuyên, có tác dụng và ảnh hưởng tích cực đến nhận thức của một bộ phận giới trẻ về văn hóa truyền thống. Một điều đáng nói là không chỉ tự quyết định và hành động mà chính quyền Đà Nẵng còn luôn tôn trọng ý kiến của các chuyên gia, các nhà chuyên môn cũng như người dân thành phố trong việc định hướng quy hoạch và phát triển Đà Nẵng trong những năm tiếp theo. Điển hình của việc cầu thị này là thành phố thường xuyên tổ chức hội thảo, diễn đàn, tọa đàm..., Mời các nhà khoa học và công dân cùng hiến kế. Mới đây nhất, Hội thảo với chủ đề "Phát triển Đà Nẵng trở thành thành phố mang tầm khu vực ASEAN và châu Á - Từ ý tưởng đến giải pháp" diễn ra vào trung tuần tháng 7 cũng đã ghi nhận nhiều ý tưởng sáng tạo và có tính khả thi. Khi văn hóa cũng là động lực của sự phát triển Ở Đà Nẵng, không khó để bắt gặp từ những con người lao động bình dị nhất như bác xe thồ, anh lái xe ta-xi, cô bán hàng nước... Luôn nhiệt tình ca ngợi quê hương của mình. Đơn giản là họ yêu quê hương từ những giá trị thật mà thành phố đã và đang hướng đến. Theo như quan sát của chúng tôi, tại các khu chợ bán đặc sản nổi tiếng của Đà Nẵng luôn có đặt những chiếc cân tiêu chuẩn để người mua hàng có thể tự kiểm chứng. Nhiều nơi trong thành phố, như các bãi biển, hàng quán, trên đường... Đều có những tấm biển ghi số máy các đường dây nóng để người dân và du khách có thể phản ánh kịp thời đến các cơ quan chức năng xử lý các hiện tượng thiếu văn hóa như: hàng rong chèo kéo khách, nạn chặt chém, vi phạm an toàn giao thông, phá hoại môi trường... Và sẽ là thiếu sót nếu không nhắc đến mô hình độc đáo "đội xe ôm thân thiện Đà Nẵng", tuy ra đời chưa lâu nhưng hoạt động khá hiệu quả. Đội ngũ hàng nghìn người lái xe máy ôm chở khách được trang bị mũ bảo hiểm tiêu chuẩn, gắn thiết bị tính cước tự động ngày ngày tỏa đi các phố phường đưa đón khách du lịch, học sinh đi học, chuyển phát nhanh hàng hóa, giấy tờ... &Quot;Xe ôm thân thiện Đà Nẵng" bao gồm cả nữ giới và các bạn sinh viên, song điểm chung đều là lịch sự, thân thiện, với nụ cười luôn nở trên môi và lời chào đón khách, lời cảm ơn mỗi khi trả khách, thể hiện và tôn vinh vẻ đẹp, nếp sống văn minh đô thị của người Đà Nẵng, góp phần xây dựng Đà Nẵng thật sự là một thành phố đáng sống. &Quot;Chính người dân Đà Nẵng, chứ không phải ai khác phải nhặt bỏ đi những "hạt sạn" không đáng có, để không làm mất đi hình ảnh thành phố du lịch, thân thiện và mến khách", Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và du lịch đà nẵng Trần Chí Cường, khẳng định. Thiết nghĩ, đó là những chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn, là những mô hình hay và hiệu quả mà nhiều địa phương khác, nhất là những địa danh du lịch, cần học hỏi. Theo số liệu từ các công ty lữ hành thì lượng khách đến Đà Nẵng trong năm nay tăng từ 15 đến 20% so với năm 2012, trong đó khách quốc tế tăng đáng kể. Trong tình hình chung có nhiều khó khăn của cả nền kinh tế, trong đó có ngành du lịch, thì việc có được con số ấn tượng này ngoài sự vào cuộc của các cơ quan chức năng còn nhờ vào việc Đà Nẵng "sở hữu" một bản sắc rất riêng mà không phải nơi nào cũng có được, đó chính là ý thức trong văn minh thương mại và văn hóa du lịch. Nhiều du khách đến đây không chỉ được đáp ứng các dịch vụ tốt mà còn cảm mến trước tấm lòng chân thành, thân thiện của người Đà Nẵng. Cần phải nói thêm rằng, nhiều cây cầu ở Đà Nẵng như cầu Rồng, cầu Thuận Phước, cầu Sông Hàn, cầu Trần Thị Lý không chỉ là nơi giao thông đi lại mà thật sự trở thành một công trình nghệ thuật có tính biểu tượng, và là điểm hẹn văn hóa, tham quan du lịch hấp dẫn. Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng, mới đây nhất, chương trình "Đà Nẵng - Điểm hẹn mùa hè 2013" vừa diễn ra đã thu hút tới 10 nghìn lượt khách đến với thành phố bên sông Hàn. Đây tiếp tục là dịp kết nối ngành du lịch ba địa phương Đà Nẵng - Thừa Thiên- huế - Quảng Nam trong việc xây dựng các tua, tuyến phục vụ du khách. Với mong muốn tạo cảm giác thích thú và ấn tượng, ngành du lịch Đà Nẵng đã tạo ra nhiều hoạt động thú vị, những sân chơi bổ ích cho người dân và du khách trong dịp này với các tua được tập trung khai thác như: Đà Thành Tứ trấn; Du ngoạn sông Hàn về đêm; du lịch lặn biển ngắm san hô; câu cá cùng ngư dân; khám phá Sơn Trà (đường bộ); bắn súng sơn tại khu du lịch Trường Mai; thể thao trượt thác mạo hiểm tại khu du lịch Hòa Phú Thành; thưởng ngoạn Bà Nà với tuyến cáp treo thứ ba... Ngoài ra, vẻ đẹp lộng lẫy và kỳ thú của lễ hội pháo hoa quốc tế được tổ chức thường niên cũng là một hình ảnh hấp dẫn, tính văn hóa cao trong quá trình phát triển của ngành du lịch nói riêng và cả thành phố nói chung. Với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng sự du nhập, giao thoa của dân cư và văn hóa từ nhiều vùng, miền trong nước và nước ngoài, Đà Nẵng cũng như nhiều đô thị lớn khác đều đang phải đối mặt với những vấn đề môi trường, những tệ nạn xã hội. Hình ảnh không đẹp về một số quán bar, vũ trường hoạt động không lành mạnh về đêm được phát tán trên mạng gần đây, hay câu chuyện đáng buồn về một nhóm học sinh có hành vi xuyên tạc, bôi xấu bạn bè trên mạng xã hội, vv. Là những khoảng tối trong bức tranh toàn cảnh. Đâu đó, vẫn còn tồn tại những vấn nạn như tự ý tăng giá, tranh giành khách, lừa đảo, trộm cướp... Đó cũng là bài toán khó cần có những giải pháp triệt để và lâu dài mà chính quyền và nhân dân nơi đây đang nỗ lực giải quyết. Tựu chung, với cái tên đẹp đẽ "Thành phố đáng sống" mà lãnh đạo cùng người dân thành phố đang hướng tới, dường như mỗi người dân Đà Nẵng đều tự hào và nỗ lực cho niềm tự hào đó, từ nụ cười của chị bán hàng đến lời cảm ơn của anh xe ôm sau khi trả khách... Đều là một đóng góp đáng ghi nhận cho "thương hiệu" Đà Nẵng hôm nay và trong tương lai. 
Đội xe ôm cứu hộ quận Liên Chiểu (TP Đà Nẵng) ra quân tuyên truyền về an toàn giao thông. Ảnh: LỘC THANH HOÀNG MỸ HẠNH |
